Veel mensen noemen elke blauwe bes gewoon een bosbes. Toch zijn het twee verschillende planten. De blauwe bes heeft de Latijnse naam Vaccinium corymbosum. De bosbes heet Vaccinium myrtillus. De blauwe bes groeit aan een hoge struik, in trossen, met wit tot roomkleurig vruchtvlees. De bosbes groeit laag aan een klein struikje, met diep paarsblauw vruchtvlees. Dat maakt de bosbes lastiger commercieel te telen dan de blauwe bes. Wat je bij de groenteboer koopt onder de naam bosbes, is bijna altijd gewoon de blauwe bes.
Ze stellen specifieke eisen aan de bodem. Ze houden van een zure, vochtige grond die het water goed laat weglopen. Een pH tussen 4,5, 5,5 werkt het best. Kies een zonnige plek, liefst wat beschut tegen wind. De meeste tuinaarde is van zichzelf niet zuur genoeg. Veel kwekers werken daarom met speciale potgrond voor zuurminnende planten. Een andere optie: de struik in een grote kuip planten, die kuip vervolgens in de volle grond zetten. Plant de struiken op 1 tot 1,5 meter afstand van elkaar, zodat ze voldoende zon krijgen.
Er bestaan tientallen rassen, van vroeg tot laat rijpend. Duke rijpt vroeg. Bluecrop levert bessen in het midden van het seizoen. Elliot hangt vol bessen tot laat in het jaar. Andere bekende namen zijn Jersey, Spartan, Berkely. Door verschillende rassen te combineren, pluk je maandenlang bessen uit eigen tuin.
Compacte rassen groeien prima in een pot op balkon, terras. Grotere struiken doen het beter in de volle grond. Geef bessen in een pot wekelijks extra mest voor zuurminnende planten, zodat de voedingsstoffen niet uitspoelen.
Blauwe bessen kleuren vanaf midden zomer. Laat ze na het kleuren nog twee dagen hangen voor een voller aroma. Rijpe bessen laten makkelijk los van de tak. De grootste concurrent bij de oogst? Vogels. Dek de struik af met een net zodra de bessen goed ontwikkeld zijn, zodat bestuivers eerder wel bij de bloemen kunnen. Let ook op meeldauw, een schimmel die zich toont als een wit waas op het blad.
Ze zijn licht qua calorieën, rijk aan vezels. Per 100 gram bevatten ze ongeveer:
Dat maakt ze tot een van de meest voedzame vruchten die je zo uit het vuistje eet.
De blauwe kleur van de bes komt door anthocyanen, een groep antioxidanten. Die antioxidanten helpen cellen beschermen tegen schade door vrije radicalen. De vezels dragen bij aan een goede spijsvertering, een langer verzadigd gevoel. Vitamine C speelt een rol bij een goed werkend immuunsysteem.
Er is één aandachtspunt: blauwe bessen bevatten relatief veel vitamine K. Gebruik je bloedverdunners? Bespreek dan met je arts hoeveel je veilig kunt eten, want vitamine K beïnvloedt de werking van dat soort medicijnen. Voor de meeste mensen geldt: een handje per dag, zo'n 100 tot 150 gram, past prima in een gezond eetpatroon.
Nederlandse bessen zijn er van eind juni tot september. Buiten dat seizoen komen de bessen in de winkel uit landen als Chili, Marokko, Peru, Zuid-Afrika. Wil je het meest smaakvolle, meest duurzame product? Kies dan in de zomer bewust voor Nederlandse bessen.
Verse bessen zijn kwetsbaar. In een gesloten bakje in de koelkast blijven ze twee tot drie dagen goed. Was ze pas vlak voor gebruik, want vocht laat de bessen sneller beschimmelen.
Wil je langer genieten? Vries de bessen in op een bakplaat, verpak ze daarna in een diepvrieszak, zodat ze los van elkaar blijven liggen. Zo blijven ze tot drie maanden goed. Ontdooi ze in de koelkast. Je kunt ze ook direct bevroren gebruiken, bijvoorbeeld in een smoothie.
Ze zijn veelzijdig in de keuken. Door de yoghurt, in een smoothie, verwerkt in een taart, ze doen het altijd goed. Hou je van zelf inmaken? Bekijk dan ook eens dit recept voor druivenjam, een mooie manier om fruit langer te bewaren. Wie liever een hartige toepassing zoekt, vindt inspiratie in dit recept voor appelchutney, lekker bij kaas, bij gegrild vlees.
Met de juiste bodem, een goede plek in de tuin, pluk je binnen een paar jaar zelf eigen bessen. Tot die tijd liggen ze gelukkig het hele jaar door in de winkel, klaar om te bewaren, te gebruiken in recepten zoals hieronder.
Een crumble waarbij de bessen de hoofdrol spelen: fris, zoet, met een krokante topping.
Ingrediënten (voor 4 personen)
Bereiding
