Vijgen zijn schijnvruchten. Ze groeien uit de bloembodem en de bloemen van de vijgenboom. De schil loopt van lichtgroen tot dieppaars, het vruchtvlees van wit tot roze en elke kleur heeft een eigen smaak. Door het natuurlijke suikergehalte horen ze bij de zoetste vruchten die je kunt kopen. De pitjes in het vruchtvlees eet je gewoon mee.
Voel voorzichtig aan de vrucht. Een rijpe vijg geeft mee zonder papperig te zijn en hij wordt donkerder of geler naarmate hij rijper wordt. Een klein scheurtje in de schil is geen probleem. Laat exemplaren met grote beschadigingen, schimmel of een zure geur liggen. Voelt de schil stug aan, dan is de vrucht niet meer vers en smaakt hij minder. Wat hard en onrijp in de winkel ligt, wordt thuis zelden echt zoet, dus koop liever rijpe vijgen en eet ze snel. Op de markt zijn ze vaak goedkoper dan in de supermarkt. Koop niet te veel tegelijk: een bakje van vier of vijf stuks is genoeg als je ze binnen een paar dagen wilt opeten.
Nederlandse vijgen komen vooral in augustus en september uit de tuin. In de winkel liggen ze langer, omdat ze worden geïmporteerd uit onder meer Turkije, Griekenland, Italië en Frankrijk. Gedroogde vijgen koop je het hele jaar door, meestal bij het gedroogd fruit of de noten.
Ja. Bij verse, rijpe vijgen is de schil zacht en je krijgt er de meeste vitamines mee binnen. Is de vrucht ouder, dan wordt de schil taaier en kun je hem beter pellen. Dat geldt ook voor onrijpe exemplaren, die smaken gepeld lekkerder. Spoel de vijg voorzichtig af, snijd het harde steeltje eraf en je kunt hem zo eten.
Was ze voorzichtig onder de kraan en snijd het steeltje eraf. Voor een kaasplank of salade halveer je de vruchten of snijd je ze in kwarten, want schijfjes vallen snel uit elkaar. Wil je een vijg pellen, snijd hem dan in de lengte in kwarten en trek de schil vanaf het dunne bovenste stuk naar beneden. Het vruchtvlees laat dan makkelijk los.
Gedroogde vruchten zijn geen slechtere versie van de verse, ze doen gewoon iets anders in de keuken. Het vocht is eruit, waardoor ze steviger en zoeter zijn. Ze hebben ook meer suiker en calorieën per gram.
| Verse vijgen | Gedroogde vijgen | |
| Smaak | zoet, aromatisch en sappig | intenser en zoeter |
| Uiterlijk | paars, groen of geelgroen en zacht | bruin of beige en verschrompeld |
| Suiker en calorieën | lager per gram | hoger per gram |
| Verkrijgbaar | late zomer en vroege herfst | het hele jaar |
| Lekker in | salades, desserts en uit de oven | kaasplank, ontbijt en bakwerk |
Snijd gedroogde exemplaren in reepjes voor door een salade of op een kaasplankje. Blijven er de volgende ochtend een paar over, dan gaan ze door de yoghurt met muesli. Zijn ze hard geworden, laat ze dan even weken in warm water.
Bewaar verse vijgen in de koelkast, het liefst bij 1 tot 4 graden. Ze blijven daar ongeveer vijf dagen goed. Andere bronnen noemen een week, dus vertrouw ook op je ogen en je neus. Leg ze naast elkaar in een ondiepe bak, zodat ze elkaar niet indrukken.
Wil je ze langer bewaren, dan kun je vijgen invriezen. In de vriezer blijven ze tot negen maanden goed bij -18 graden. Ook drogen werkt goed, en bij een grote oogst uit de tuin zijn jam en chutney een prima uitweg.
Zoet en zout doen het hier het best. Onderstaand overzicht helpt bij het samenstellen van een gerecht.
| Soort | Past goed bij vijgen |
| Hartig en zout | geitenkaas, blauwe kaas, brie, burrata, rauwe ham, pancetta |
| Knapperig | walnoten, hazelnoten, amandelen, geroosterd brood |
| Zoet | honing, karamel, chocolade, ahornsiroop |
| Fris en kruidig | sinaasappel, kaneel, rozemarijn, tijm |
| Vlees | eend, wild, varkensvlees |
Houd het bij weinig ingrediënten, dan blijft de vrucht de hoofdrol houden. Bergamot geeft honing een geurige citrustoets en past daarom goed bij warme exemplaren. Een salade met geitenkaas wordt frisser en knapperiger met de pitjes van een granaatappel.
Let bij elke methode op de tijd. De vrucht is snel gaar en valt uit elkaar als je hem te lang verhit, dus houd hem in de gaten en haal hem eruit zodra hij zacht is en sap laat lopen.
Op een kaasplank passen verse vijgen bij zowel milde als pittige kazen. Als dessert werken ze warm uit de oven, met een bolletje ijs of een lepel mascarpone. Bij een borrel vallen gehalveerde exemplaren met geitenkaas en een druppel honing altijd goed, ook omdat ze weinig werk zijn. Serveer warme exemplaren meteen, want dan is de combinatie van zacht vruchtvlees en koude kaas of ijs op zijn best.
Zoek je inspiratie, dan werken deze combinaties altijd goed:
Ze bevatten vezels, kalium, calcium en magnesium en horen als fruit gewoon in een gevarieerd eetpatroon. Een licht laxerende werking hoort er ook bij, dus begin niet meteen met een hele schaal. Gedroogde exemplaren leveren veel vezels en ijzer, maar door het ontbrekende vocht ook meer suiker per gram. Eet ze dus met mate.
Heb je een grote oogst of te veel gekocht, gooi ze dan niet weg. Snijd ze in stukken en maak er jam of chutney van, die is lekker bij kaas. Je kunt ze ook drogen of invriezen. Onrijpe vruchten schil je eerst en verwerk je liever in jam of chutney dan dat je ze rauw eet.
Een makkelijk voorgerecht of borrelhapje voor 4 personen. Bereidingstijd ongeveer 20 minuten.
