De bergamot die in thee en parfum wordt gebruikt, is een citrusvrucht met de wetenschappelijke naam Citrus bergamia. De vrucht lijkt uiterlijk op een kleine, gele sinaasappel, maar de smaak is een stuk zuurder en bitterder. Om die reden eet bijna niemand de vrucht rauw op. In plaats daarvan wordt de schil geperst voor de etherische olie, die vervolgens terechtkomt in thee, cosmetica en soms in bakwerk.
De plant stamt af van een kruising tussen een bittere sinaasappel en een citroen of limoen, wat de overlap in geur meteen verklaart. Wie weleens een citroen heeft geperst, herkent iets van die frisse, zure geur terug in bergamot, al is de laatste net wat bloemiger en kruidiger van karakter.
Wilde bergamot heeft niets met de citrusvrucht te maken, ook al draagt de plant dezelfde naam. Het gaat om Monarda, een kruid uit Noord-Amerika dat behoort tot de muntfamilie. De bloemen zijn opvallend paars of rood en trekken bijen en vlinders aan, waardoor de plant ook geliefd is in de tuin. De bladeren geuren naar een mix van munt, oregano en citrus, en dat is precies waar de naam vandaan komt.
In de keuken wordt wilde bergamot vooral gebruikt voor thee, vaak in combinatie met andere kruiden zoals munt of citroenmelisse. Ook in salades of als garnering op een gerecht kan een blaadje wilde bergamot voor een frisse toets zorgen. De smaak is minder zuur dan die van de citrusvrucht, maar wel net zo aromatisch.
Bergamotolie komt het meest voor in thee, maar de vrucht zelf duikt ook op in marmelade, siroop en af en toe in een dessert. De schil bevat de meeste smaak, dus net als bij citroen of sinaasappel loont het om die te gebruiken in plaats van alleen het sap. Een beetje bergamotschil door een cake of koekjesdeeg geeft een fris, ietwat bitter accent dat goed samengaat met vanille of chocolade.
Wie van experimenteren houdt, kan bergamot ook combineren met minder bekende vruchten. Zo past de frisse zuurgraad verrassend goed bij zoetere smaken, zoals die van dragon fruit, waarbij het contrast tussen zoet en zuur een dessert net wat spanning geeft.
Verse bergamot is in Nederland lastig te vinden buiten gespecialiseerde winkels, en de vrucht is bovendien niet erg lang houdbaar. Bewaar hem, net als andere citrusvruchten, in de koelkast, waar hij een week of twee goed blijft. Bergamotolie of gedroogde schil is een stuk houdbaarder en kan maandenlang meegaan in een afgesloten potje op een donkere plek.
Deze marmelade laat de kenmerkende geur van bergamot goed tot zijn recht komen en is lekker op brood of als smaakmaker bij een taart.
Ingrediënten
Bereiding
