Knoflook (Allium sativum) is een plantensoort uit de lookfamilie. De bol bestaat uit meerdere teentjes die je kunt gebruiken om te eten of te planten. Knoflook groeit het liefst in zonnige plekken met goed doorlatende grond, omdat te natte bodem de bollen kan aantasten. Wanneer de planten volgroeid zijn, vormen zich stevige bollen onder de grond die je later kunt oogsten. Knoflook heeft een uitgesproken smaak en aroma dat veel gerechten extra karakter geeft.
Van knoflook wordt vaak gezegd dat het gezond is voor het lichaam. Het bevat verschillende voedingsstoffen zoals vitamine B6, vitamine C en mangaan. De stoffen die in knoflook zitten worden door sommigen als gunstig gezien voor hart en bloedvaten, en mogelijk voor het immuunsysteem. Het bewijs is niet altijd volledig eenduidig, maar er zijn aanwijzingen dat knoflook invloed kan hebben op bijvoorbeeld cholesterol en bloeddruk.
Knoflook planten doe je niet door te zaaien, maar door de bollen te splitsen en de afzonderlijke teentjes te planten. Je kunt de teentjes in de grond zetten in het najaar of het vroege voorjaar. Het najaar, rond oktober of november, wordt vaak genoemd als gunstige tijd omdat de knoflook dan een wortelstelsel kan vormen voordat de winter begint en zo sterker kan uitlopen in het voorjaar. Het is belangrijk om elk teentje met de punt naar boven op een diepte van enkele centimeters te zetten en voldoende afstand tussen de planten te houden. Dit geeft de bollen ruimte om te groeien zonder elkaar te hinderen.
Knoflook kan ook in potten of verhoogde bakken worden geplant als je geen tuin hebt. Hierbij geldt dat de potgrond goed moet kunnen waterdoorlaten en dat de pot voldoende diep is, zodat de wortels en bollen ruimte hebben om zich te ontwikkelen.
Weten wanneer knoflook klaar is voor oogst hoort bij een succesvolle teelt. In Nederland gebeurt dit meestal in de zomer, rond juli of augustus, afhankelijk van wanneer je hebt geplant en de temperatuur. Je ziet vaak dat het loof van de plant eerst geel begint te worden en uiteindelijk omvalt. Dit is een teken dat de bol onder de grond voldoende ontwikkeld is en klaar is om eruit gehaald te worden. Na het uitgraven laat je de bollen drogen op een droge, luchtige plek zodat ze langer houdbaar blijven.
Naast de gewone witte knoflook is er ook wat men zwarte knoflook noemt. Zwarte knoflook is geen aparte soort, maar gewone knoflook die een fermentatieproces heeft ondergaan. Onder gecontroleerde warmte en vochtigheid verandert de kleur naar zwart en krijgt de smaak een andere toon, vaak zachter en met een hint van zoetigheid. Door dit proces kan de geur van knoflook minder intens zijn terwijl de smaak bijzonder blijft. De textuur van zwarte knoflook is vaak zachter dan die van rauwe knoflook.
Voor het knoflook kweken in Nederland was het goed lette op de omstandigheden in de tuin. Zorg dat de grond goed water doorlaat en dat de planten voldoende zon krijgen. Als je in een hoger gelegen of zwaardere kleigrond woont, kan het helpen om de bodem te verbeteren met compost zodat de drainage beter wordt. Let ook op de planning van het planten zodat je oogst niet te vroeg of te laat komt.
Knoflook past in veel gerechten. Hier volgt een simpel recept waarin knoflook centraal staat.
Smakelijk eten met knoflook in je gerecht.
