Gember, ook wel gemberwortel genoemd, is de ondergrondse stengel van de plant Zingiber officinale. De knol heeft een beige tot lichtbruine schil en een geelachtig vruchtvlees met een kenmerkende scherpe, pittige smaak. Oorspronkelijk komt gember uit Zuidoost-Azië, waar het al duizenden jaren wordt gebruikt zowel in de keuken als in de traditionele geneeskunde.
Je kunt gember op verschillende manieren gebruiken. Vers geraspt of gesneden komt het vaak voor in Aziatische gerechten, zoals stoofschotels en roerbakken. Gedroogd en gemalen vormt het een populair specerij voor gebak en koek. Gemberthee is een bekende toepassing waarbij je plakjes verse gember met heet water trekt. Ook ingelegde gember, vaak geserveerd bij sushi, is een bekende variant.
Gember staat bekend om zijn mogelijke gezondheidsvoordelen. De wortel bevat actieve stoffen zoals gingerol, die verantwoordelijk zijn voor de kenmerkende smaak en de biologische werking. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat gember helpt tegen misselijkheid, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap of na een operatie.
Verder wordt gember geassocieerd met ontstekingsremmende eigenschappen en een ondersteunende werking voor het immuunsysteem. Sommige mensen ervaren verlichting bij keelpijn door het drinken van gemberthee. Het Voedingscentrum geeft aan dat alleen de werking tegen misselijkheid goed bewezen is, maar bij normale hoeveelheden in de voeding is gember een gevalletje 'baat het niet, schaadt het niet'. Verse gember, gemberthee, gemberpoeder en ingelegde gember staan allemaal in de Schijf van Vijf.
Verse gember bewaren kun je op verschillende manieren aanpakken, afhankelijk van hoe lang je de wortel wilt gebruiken. Ongeschilde gember blijft ongeveer drie weken goed in de koelkast, bij voorkeur in de groentelade in een afgesloten zakje of bakje. Je kunt de knol ook op kamertemperatuur bewaren in een luchtdicht zakje, maar in de koelkast blijft hij net wat langer goed.
Heb je de gember al geschild? Dan moet je deze zeker in de koelkast bewaren om oxidatie te voorkomen. Leg het in een zure vloeistof zoals rijstazijn of limoensap, al kan dit wel invloed hebben op de smaak.
Voor langere bewaring is de vriezer de beste optie. Je kunt de hele wortel invriezen en er direct vanaf raspen wanneer je het nodig hebt. Ook kun je de gember van tevoren raspen of in plakjes snijden en in porties invriezen. Op deze manier blijft gember tot wel zes maanden bruikbaar. Drogen is een andere optie: verspreid geraspte gember op bakpapier en laat ongeveer vier dagen drogen in een koele, droge ruimte. Gedroogde gember kun je tot wel een jaar bewaren.
Gember thee maak je eenvoudig door plakjes verse gember met heet water te overgieten en enkele minuten te laten trekken. Dit warme drankje is populair bij verkoudheid of als je gewoon iets verwarmends wilt drinken.
Een gember shot is een geconcentreerd drankje dat je dagelijks kunt nemen voor een extra boost. Je maakt het door verse gember te raspen of in stukjes te snijden en te blenden met citroensap en eventueel wat water. Het mengsel zeef je vervolgens door een fijne zeef of theedoek om het sap te verkrijgen. Een basisverhouding is ongeveer vier centimeter gember met het sap van één citroen. Bewaar het sap in kleine flesjes in de koelkast of vriezer.
Gember geeft gerechten een warme, pittige diepgang. In de Aziatische keuken is het een vaste waarde, maar ook in westerse gerechten komt het goed tot zijn recht. Denk aan een verwarmende pompoensoep met gember voor de koude dagen of een snelle roerbak met paksoi met gember voor een doordeweeks avondeten. De wortel combineert goed met knoflook, ui, citrus en diverse kruiden zoals kurkuma en koriander.
Ingrediënten:
Bereiding:
